Fatih Camii Haziresi’nde Kimler Yatıyor? En Son Defnedilenler ve Tarihli Tam Liste

Türk tarihçiliğinin dev ismi Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın ebedi istirahatgahı olarak belirlenen Fatih Camii Haziresi, bugünlerde tarih meraklılarının ve vatandaşların en çok araştırdığı mekanların başında geliyor.

İstanbul’un kalbinde, Fatih Camii’nin kıble tarafındaki o geniş bahçede sadece mezar taşları değil, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan devasa bir külliyat yatıyor. Peki, Fatih Camii Haziresi’nde kimler yatıyor? İşte tarihsel derinliğiyle o liste.

Fatih Camii Haziresi’nin Tarihi ve Önemi

Fatih Camii Haziresi, İstanbul’un en meşhur ve en büyük defin alanlarından biridir. Hazirenin kalbinde, caminin kıble duvarı önünde şehrin fatihi Fatih Sultan Mehmed Han Türbesi yer alır. Hemen yanı başında ise Sadrâzam Abdurrahmân Nûreddîn Paşa (1833-1912) kabri bulunmaktadır.

Hazîrenin giriş bölümünde ise Fatih Sultan Mehmed Han’ın hanımı Gülbahar Hatun Türbesi, Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa Türbesi ve Vezir Dino-zâde Âbidin Paşa Türbesi gelenleri karşılar.

Haziredeki en eski kabir Sultan II. Mehmed Han’ın kızı Gevher Han’ın hizmetçisi Nuri Çelebi (vefat: 1479)’ye aittir. Hazirenin dışında yer alan büyük türbede Sultan II. Mahmud Han’ın annesi Nakşidil Vâlide Sultan (vefat: 1817) medfundur. Bu türbenin yanında ise son Padişah VI. Mehmed Vahideddîn Han’ın annesi Gülustû Kadın Efendi (vefat: 1861) türbesi yer alır.

Son Dönemde Defnedilen İsimler: Tarihçilerin Kutbu ve Alimler

Hazirenin en yeni sakinleri, Cumhuriyet döneminde Bakanlar Kurulu kararıyla buraya defnedilen isimlerdir. Yakın döneme kadar en yeni mezar kaydı 1978 yılında vefat eden Hadice Güzide Zorlu hanıma ait olsa da, son on yılda burası gerçek bir “ilimler akademisi” hüviyeti kazanmıştır:

• Prof. Dr. Halil İnalcık (2016): Tarihçilerin Kutbu.
• Prof. Dr. Semavi Eyice (2018): Sanat Tarihçisi.
• Prof. Dr. Kemal Karpat (2019): Tarihçi ve Sosyolog.
• M. Emin Saraç (2021): İslam Alimi.
• Prof. Dr. İlber Ortaylı (2026): Modern dönemin en büyük tarihçilerinden.

Fatih Camii Haziresi’nde Yatanlar: Tarihli Tam Liste

Hazirede metfun bulunan diğer önemli şahsiyetler ve vefat tarihleri şöyledir:

Mecelle’nin mimarı Ahmed Cevdet Paşa (1822-1895), Millet Kütüphanesi kurucusu Ali Emîrî Efendi (1857-1924), meşhur hattat Sâmi Efendi (1838-1912), edebiyatçı Ahmed Midhat Efendi (1844-1912), matematikçi Sâlih Zeki Bey (1864-1921), Sadrazam Gazi Ahmed Muhtar Paşa (1839-1918), Ahmed Amiş Efendi (1808-1920), Mehmed Es’âd Yesârî Efendi (?-1798), Mustafa Hâkî Tokâdî Efendi (?-1920), Mustafa İzzet Efendi (1770?-1849), Mustafa Nâilî Paşa (1798-1871), Ömer Hilmi Efendi (1843-1889) ve Seyyîd Mardinî Yusuf Sıdkî Efendi (1816-1903).

Listenin devamında yer alan zevat ise şöyledir: Vezir Ahmed Nazîf Paşa (1841-1905), Meşâyıhdan Ahmed Tâhir Memiş Marâşî Efendi (?-1954), Edîb Alî Nûsret Bey (1874-1912), Şeyhü’l-islâm Amasyavî Seyyîd Halîl Efendi (1804-1880), Şeyhü’l-islam Dağıstanlı Ömer Hulûsî Efendi (1857-?), Vali Edîb Paşa (1847-1904), Maârif Nâzırı Emrullah Efendi (1858-1914), Mirliva Gazi Mehmed Zekeriyya Paşa (?-1879), Âlim Hacı Mehmed Emin Efendi (?-1901), Ferik Hacı Hüseyin Rıfkî Paşa (?-1911), Müderris Hâfız Ahmed Şâkir Efendi (?-1897), Âlim Hoca İshak Efendi (1803-1891), Nâzır İbrahim Râsih Paşa (1851-1906), Ferik İsmail Hakkî Paşa (1835-1889), Müşir Mahmud Mesud Paşa (1820-1890), Âlim Manastırlı İsmail Hakkî Efendi (1856-1911), Vâli-Adliye Nâzırı Mehmed Âkif Paşa (1822-1893), Vâli Mehmed İzzet Paşa (1824/25-1890), Mehmed Nazif Paşa (?-1894), Rusûmât Emîni Mehmed Ra’if Paşa (1836-1911), Hâriciye Nâzırı Mehmed Râşid Paşa (1824-1876), Şeyhü’l-islâm Mehmed Refik Efendi (1813-1872), Müşir Mehmed Şâkir Paşa (1847-1905), Vezîr Mehmed Şevket Paşa (1824-1890), Askerî Müfettiş Mehmed Tevfîk Paşa (1855-1915), General Pertev Demirhan (1871-1964), Şûra-yı Devlet Âzası Sâmîpaşa-zâde Necîb Paşa (1855-1883), Meşâyıhdan Hasan Hamdi Efendi (?-1904), Şehbenderzâde Ahmed Hilmi Efendi (?-1913), Harbiye Nâzırı Şevket Turgut Paşa (?-1924), Topçu Ali Rıza Paşa (1854-1921) ve Vezîr Velîyüddîn Paşa (?-1891).

Sizin İlginizi Çeken Mezar Yada Mezar Taşı Oldu mu?

Fatih Camii Haziresi, sadece isimlerin değil, aynı zamanda muazzam bir sanatın ve estetiğin buluştuğu bir açık hava müzesidir. Her bir serpuş (başlık), her bir hat istifi bize o kişinin dünyasına dair farklı bir hikaye anlatır.

Peki, sizin bu sessiz bahçede en çok ilginizi çeken mezar taşı hangisi? Ya da hikayesini merak ettiğiniz başka bir isim var mı?

Yorumlarda buluşalım, bu tarihi mirası birlikte konuşalım. Eğer sizin de hazirede çektiğiniz fotoğraflar veya dikkatinizi çeken özel bir kitabe varsa paylaşmayı unutmayın!