Mezar Haberleri Bülteni (Ocak 2026)

✍️ Editörün Notu: Geçmişin Sessiz Çığlığına Kulak Vermek

Değerli Okurlar,

Bazen sıradan bir apartman bahçesinde, bazen metrelerce karın altında, bazen de bir depremin enkazında saklı kalmış hikâyelerle karşılaşıyoruz. Bu haftaki bültenimizde; sadece “taş” deyip geçemeyeceğimiz, her biri bir dönemin mührü, bir hayatın özeti olan ecdat yadigârlarına odaklandık.

Tarih, sadece kitapların tozlu sayfalarında değil; bugün bastığımız toprağın hemen altında, sessizce keşfedilmeyi bekliyor. Sivas’ın dondurucu kışından Hatay’ın yeniden filizlenen manevi duraklarına, Gelibolu’nun kadim akıncılarından Kocaeli’nin yapay zekayla okunan kitabelerine kadar uzanan bu yolculukta, geçmişin izlerini bugüne taşıyoruz.

Unutmayın; bir şehri sadece binaları değil, o binaların gölgesinde yatan hatıraları yaşatır. 2026 yılının ilk haber bülteni olan Mezar Haberleri Ocak ayı aylık bülteni ile tekrar karşınızdayız.

Keyifli okumalar dileriz.

📰 Bu Ay Bültende Neler Var?

• ❄️ Sivas’ta Kar Esareti: Yukarı Tekke Mezarlığı Beyaza Gömüldü
• 🏗️ Hatay’da İhya Çalışması: Gazi Abdurrahman Paşa Türbesi Yeniden Ayağa Kalkıyor
• 🏘️ Apartman Bahçesinde Tarih: Edirne’de 500 Yıllık Osmanlı Mirası
• 🛡️ Büyük Keşif: Gelibolu’da Rumeli’nin “Ahlat” Mezarlığı Bulundu
• 🔍 Samsun’un Tarihi Mirası: Seyyid Kutbiddin Mezarlığı’nda Önemli Kazılar
• 📜 Sessiz Arşivler: Edirne’nin Hafızası Osmanlı Mezar Taşları
• 🤖 Teknoloji ve Miras: Kocaeli’de Osmanlı Mezar Taşları Koruma Altında
• 📚 Ayın Kitabı: “Beykoz Kitabeleri ”

Sivas’ta Kar Esareti: Yukarı Tekke Mezarlığı Beyaza Gömüldü

Sivas’taki yoğun kar yağışı sonucu Yukarı Tekke Mezarlığı’nda kar kalınlığı yarım metreyi aştı. Mezar taşlarının kar altında kalmasıyla kabirleri bulmak imkansız hale gelirken, vatandaşlar yönlerini bulmakta ve ilerlemekte büyük güçlük çekiyor. Zorlu kış şartlarının ve ziyaretlerdeki bu aksamaların önümüzdeki günlerde de sürmesi bekleniyor.

Hatay’da Gazi Abdurrahman Paşa Türbesi Yeniden Ayağa Kalkıyor

6 Şubat depremlerinde hasar gören Belen’deki Gazi Abdurrahman Paşa Türbesi’nde restorasyon çalışmaları büyük ölçüde tamamlandı. Belen Kaymakamlığı koordinasyonunda yürütülen projede, sadece fiziksel onarımla yetinilmeyip tarihi miras da kayıt altına alındı:

• Tarihsel Belgeleme: Uzman tarihçilerle iş birliği yapılarak mezar taşları ve kitabeler günümüz Türkçesine çevrildi.
• Kimliklendirme: Türbe haziresindeki mezarlar numaralandırılarak kimlik bilgileri ve tarihçeleri bilgilendirme panolarına aktarıldı.
• Kültürel Yayın: Çalışmalar kapsamında Gazi Abdurrahman Paşa’nın hayatını anlatan bir kitap hazırlandı.

Proje, bölgenin manevi dokusunu korurken tarihsel hafızayı da geleceğe taşımayı hedefliyor.

Edirne’de Apartman Bahçesinde 500 Yıllık Osmanlı Mirası

Edirne’nin Meydan Mahallesi’ndeki bir apartman bahçesinde, 1579 yılından kalma Bahçezade Mehmet Efendi’ye ait bir mezar bulunuyor. Apartman sakinlerinin günlük hayatının bir parçası haline gelen bu asırlık kabir, bakımsızlık nedeniyle harabeye dönmüş durumda.

• Tarihi Değer: Uzmanlar, mezarın 16. yüzyıl Osmanlı Edirne’sine ışık tutan, sanat tarihi açısından çok kıymetli bir eser olduğunu belirtiyor.
• Bakımsızlık Sorunu: Yaklaşık bir yıl önce duvarları çöken mezar için mahalle sakinleri yetkililerden yardım bekliyor.
• Ziyaretçi Akını: Şehir dışından bile dua etmek için gelenlerin olduğu mezar, apartman bahçesinde olması sebebiyle ilk kez görenleri hayrete düşürüyor.

Mahalle sakinleri, bu tarihi mirasın daha fazla zarar görmeden acilen restore edilmesini ve koruma altına alınmasını talep ediyor.

Gelibolu’da Büyük Keşif: Rumeli’nin “Ahlat” Mezarlığı Bulundu

Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı, Eceabat’ta 1300’lü yıllarda Rumeli’ye geçen ilk Türk akıncılarına ait devasa bir mezarlık tespit etti.

• Kapsam: Küçükanafarta köyünde 100 dönümlük alanda tam 8 bin 731 mezar gün yüzüne çıkarıldı.
• Tarihsel Değer: Uzmanlar bu keşfi, Anadolu’daki Ahlat Mezarlığı’nın Balkanlar ve Avrupa’daki muadili olarak nitelendiriyor. Bu mezarlar, Türklerin Trakya topraklarındaki “tapu senedi” hükmünde.
• Bilimsel Kanıt: Karbon testleri ve incelemeler, mezarların Orta Asya geleneğini yansıtan balbal tipi taşlarla 1300’lü yıllara ait olduğunu doğruladı.
• Turizme Kazandırılacak: Restorasyon çalışmaları tamamlandığında alan, bölgenin en önemli manevi ziyaret noktalarından biri haline gelecek.

Samsun’un Tarihi Mirası: Seyyid Kutbiddin Mezarlığı Kazıları

Samsun’un İlkadım ilçesinde yürütülen kurtarma kazılarında, şehrin Selçuklu ve Osmanlı dönemindeki geçmişine ışık tutacak çok değerli buluntular elde edildi.

• “Samsun” Yazılı Kitabe: Kazıların en önemli keşfi, üzerinde doğrudan “Samsun” ifadesi yer alan nadir bir mezar kitabesi oldu.
• Önemli Şahsiyetler: Gebilizade Mustafa Necip Efendi ve Fehime Hanım gibi dönemin önde gelen isimlerine ait mezar taşları gün yüzüne çıkarıldı.
• Manevi Değer: 1404 tarihli Arapça kitabelerin bulunduğu alan, Abdulkadir Geylani’nin torunu Seyyid Kutbiddin’in türbesine de ev sahipliği yapıyor.

Samsun Büyükşehir Belediyesi ve Müze Müdürlüğü iş birliğiyle yapılan bu çalışma, kentin tarihi kimliğini korumayı ve bu köklü mirası gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.

Edirne’nin Sessiz Arşivleri: Osmanlı Mezar Taşları

Trakya Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gülay Apa Kurtişoğlu, Osmanlı mezar taşlarının sadece birer taş değil, tarihsel verileri doğrulayan canlı belgeler olduğunu vurguladı. Edirne’de düzenlenen etkinlikte öne çıkan başlıklar şunlar:

• Açık Hava Arşivi: Edirne, Osmanlı’ya başkentlik yapması sebebiyle hanedan üyeleri ve şehzadelere ait çok sayıda mezar taşı barındırarak tarihçiler için dev bir arşiv niteliği taşıyor.
• Toplumsal Kimlik Kartı: Mezar taşları; vefat eden kişinin ismini, sosyal statüsünü, mesleğini ve dönemin estetik anlayışını yansıtan şiirsel ifadeler içeriyor.
• Tarihsel Doğrulama: Bu taşlar, bölgede hangi toplulukların yaşadığını ve kentin yerleşim yapısını bilimsel olarak kanıtlayan en güçlü kaynaklar arasında yer alıyor.

Kocaeli’de Osmanlı Mezar Taşları Mirası Koruma Altında

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli Müze Müdürlüğü, Karamürsel’deki asırlık Osmanlı mezarlarını restore ederek ecdat yadigârını güvence altına alıyor.

• Restorasyon ve Güvenlik: Zamanla zarar gören, kırılan veya toprağa gömülen mezar taşları tek tek onarıldı. Mezarlık alanı, tahribatı önlemek amacıyla koruyucu çitlerle çevrildi.
• Yapay Zeka ile Kimliklendirme: Taşlar üzerindeki Osmanlıca kitabeler, uzmanlar ve yapay zeka desteğiyle günümüz Türkçesine çevrildi. Böylece mezarda yatan kişilerin kimlikleri ve görevleri asırlar sonra yeniden belirlendi.
• Toplumsal Statü İzleri: İncelemelerde, mezar taşlarındaki “kâtibi” ve “örfi” tipi kavukların, burada yatan kişilerin devlet memuru veya ilmiye sınıfına mensup olduğunu gösterdiği saptandı.

Bu çalışma sayesinde Karamürsel’deki tarihi doku korunurken, ecdadın mirası fiziksel ve dijital olarak geleceğe aktarılıyor.

Ayın Kitabı: Beykoz Kitabeleri

Araştırmacı Yazar Ahmet Nezih Galitekin tarafından uzun araştırmalar ve çalışmalar sonucunda büyük bir ekiple çalışılıp titizlikle kaleme alınan “Beykoz Katebeleri” kitabı bu yanı kitabı olarak seçimdi. Beykoz Belediyesi Kültür Yayınları tarafından 2017 yılında çıkarılan kitap iki cilt olarak okurla buluştu.

Kitapta Beykoz Sınırları içerisinde bulunan; Cami, Çeşme, Feyzâbâd Havuzu, Kale, Kışla Kuyu, Menziltaşı, Muallimhâne, Namazgâh, Kıple Taşı, Nişantaşı, Sarnıç, Tabya, Tekke, Hazire, Türbe, Mezarlık ve Mezar Taşları hakkında derin ve detaylı araştırmalar sunuluyor.

İki cilt halinde yayınlana Beykoz Kitabeleri özellikle Osmanlı Mezar Taşları hakkında araştırma yapanlar ve mezar taşlarına ilgi duyanlar için çok önemli bir kaynak niteliğini taşıyor.

Bu kitabın temini için bizlere kolaylık gösteren Beykoz Belediyesine ve Kültür İşleri Şefe Muzaffer Topçu bey’de teşekkürlerimizi iletiriz.

Kendi mahallenizde veya şehrinizde keşfedilmeyi bekleyen, her gün önünden geçtiğiniz gizli bir tarih var mı? Yorumlarda bizimle paylaşın, geçmişin sesini birlikte duyuralım!

📮 Tarihin İzini Birlikte Sürelim!

Geçmişten bugüne uzanan bu büyüleyici yolculukları, keşfedilen gizli hazineleri ve ecdat yadigârı haberleri kaçırmak istemiyor musunuz?

Her hafta tarihin tozlu sayfalarından en güncel gelişmeleri doğrudan gelen kutunuza gönderiyoruz. Bültenimize abone olun, tarihin pusulasını birlikte tutalım!